โรคโลหิตจางธาลัสซีเมียป้องกันได้

ความชุกของโรคธาลัสซีเมียใน ประเทศไทยมีเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ แม้วงการแพทย์จะให้ความรู้
เรื่องโรคนี้สู่ประชาชนเสมอมา แต่ดูเหมือนว่าจะได้รับความสนใจไม่มากนัก โดยเฉพาะในด้านการ
ป้องกัน  ภาวะธาลัสซีเมียที่พบในประเทศไทยมีหลายกลุ่ม  ซึ่งได้เสนอความรู้ละเอียดไปแล้วใน
บทความคอลัมน์นี้ในวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ความรู้ที่ประชาชนควรทราบเพิ่มเติมคือเรื่องอาการของ
โรคธาลัสซีเมียและการ ป้องกัน

อาการที่พบบ่อย ๆ  ในเด็กหรือผู้ที่เป็นโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย  จะมีอาการซีดโลหิตจาง  โหนก
แก้มสูง หน้าผากนูนใหญ่ ตาเหลือง ดั้งจมูกแฟบ ผิวหนังคล้ำเพราะเม็ดเลือดแดงแตกมาก ทำให้มี
เหล็กเพิ่มขึ้น ต้องรับเลือดจนทำให้มีธาตุเหล็กมากเกินความจำเป็น ท้องโตเพราะตับ ม้ามโต เข้าสู่
ภาวะหนุ่ม-สาวช้า การเจริญเติบโตจะช้ากว่าเด็กปกติ

โรค โลหิตจางธาลัสซีเมียป้องกันได้ เพราะโรคนี้ถ่ายทอดได้ทางเดียวคือ ทางพันธุกรรม การควบ
คุมโรคนี้จึงมิเพียงระวังไม่ให้เด็กที่จะเกิดขึ้นใหม่ได้รับยีนที่ สร้างฮีโมโกลบินผิดปกติจากพ่อแม่
ซึ่งทำได้โดย

1. เลือกคู่ สำหรับผู้ที่ทราบว่าตัวเองเป็นพาหะหรือเป็นโรค ทั้งหญิงและชายควรหลีกเลี่ยงคู่
   แต่งงานที่มีความผิดปกติหรือมียีนแฝงธาลัสซี เมีย เพราะจะเสี่ยงต่อการมีบุตรที่เป็นโรค
   โลหิตจางธาลัสซีเมีย ประชาชนทุกคนควรจะรู้ว่า ตัวเองเป็นพาหะของธาลัสซีเมียหรือไม่
2. เลือกครรภ์ ถ้าต้องการมีบุตรที่สุขภาพสมบูรณ์ ไม่เป็นโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ทั้งสามี
   และภรรยาควรตรวจเลือดก่อนมีบุตร   หากพบว่ามียีนแฝงธาลัสซีเมียทั้งคู่  ควรปรึกษา
   แพทย์หรือหลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์ เพราะว่ามีความเสี่ยงค่อนข้างสูง
3. เลือกคลอด สำหรับคู่สมรสที่เสี่ยงต่อการมีบุตรเป็นโรค เมื่อเกิดการตั้งครรภ์ควรไปฝาก
   ครรภ์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยว่า ทารกในครรภ์เป็นโรคโลหิตจางธาลัสซีเมียหรือไม่ แต่
   อย่างไรก็ตาม วิธีการที่ดีที่สุด คือ การเลือกคู่ที่ไม่เป็นพาหะด้วยกันหรือตรวจเลือดก่อน
   คิดมีบุตรเพื่อหยุดโรคธา ลัสซีเมีย

กล่าวโดยสรุป เมื่อพาหะแต่งงานกันและเป็นพาหะที่เป็นพวกเดียวกัน อาจมีลูกเป็นโลหิตจาง
ธาลัสซีเมียได้   พบว่าในประเทศไทยมีคนเป็นโรคโลหิตจางธาลัสซีเมียมากถึงร้อยละ 1 หรือ
ประมาณ 6 แสนคน   คาดการณ์ว่าในอนาคตจำนวนตัวเลขของผู้ป่วยเป็นโรคโลหิตจางธาลัส
ซีเมีย จะมีจำนวนเพิ่มขึ้นอีกเรื่อย ๆ หากไม่หาแนวทางป้องกันและแก้ไขอย่างจริงจัง

ผู้ เป็นพาหะสามารถถ่ายทอดโรคโลหิตจางธาลัสซีเมียไปสู่ลูกได้ จึงควรวางแผนก่อนมีลูกเพื่อ
หลีกเลี่ยงการมีลูกเป็นโรคโลหิตจางธาลัสซีเมีย ควรพาคู่สมรสไปตรวจเลือดก่อนมีลูก ถ้าคู่สามี
ภรรยาเป็นพาหะทั้งสองคน เมื่อตั้งครรภ์ได้รับคำปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยทารกก่อนคลอด
ผู้เป็นพาหะควรแนะนำให้ญาติได้รู้และเข้าใจด้วย

หากต้องการมีคุณภาพ ชีวิตที่ดีในอนาคต ควรเริ่มต้นให้ความสำคัญกับการ “ตรวจเลือดก่อนตัด
สินใจมีคู่ครอง” เพราะมิฉะนั้นแล้ว คุณภาพชีวิตที่ดีในอนาคตอาจเลือนลางได้ เนื่องจากโรคนี้
นอกจากมีผลทางด้านร่างกายแล้ว ยังส่งผลถึงจิตใจถึงพ่อแม่ของผู้ป่วย และรวมถึงบุคคลใน
ครอบครัวทุกคนต้องเสียเวลาในการดูแลผู้ป่วย ต้องพาไปโรงพยาบาลบ่อยเพื่อรับการรักษา

ข้อมูลจากบทความหมอสุรพงศ์ โรงพยาบาลพยาไท